หวานเย็น เศรษฐศาสตร์ในโรงเรียนวัยเด็ก

หวานเย็น เศรษฐศาสตร์ในโรงเรียนวัยเด็ก

เคยกินกันไหม "หวานเย็น" คำถามที่ชวนให้คิดถึงอดีต ในวัยที่กินอะไรก็อร่อย ถ้าอากาศร้อน ๆ แบบนี้ เด็กแถบบ้านนอกนั้นจะให้หาไอศกรีมกินให้หายร้อน ค่อนข่างจะเป็นไปได้อยาก แต่สิ่งที่ทำให้หายร้อนได้ ก็มี "หวานเย็น" นี่แหละ สำหรับบ้านไหนที่พอมีทุนซื้อตู้เย็นเป็นสมบัติส่วนตัวก็จะทำเอง ส่วนบ้านไหนที่ไม่มีตู้เย็น ร้านขายของชำก็จะทำไว้บริการ ด้วยราคาที่เด็กๆ พอจะหาซื้อได้

 

วันนี้ก็เช่นเดียวกันกับทุกวัน คือ ร้อนเหมือนเดิม ผมก็แอบมานั่งหลบร้อนที่ใต้ร่มต้นไม้ข้างบ้าน มองออกไปเห็นเด็ก ๆ กำลังวิ่งไล่กันอย่างสนุกสนาน พอเหนื่อยก็พากันไปปีนป่ายต้นตะกบข้างสนาม เก็บลูกสีแดงสดกินกันอย่างอร่อย ทำให้ผมคิดถึงช่วงวัยเด็กที่ผ่านมาจนจำได้แบบเลือนลางเต็มที่ ถ้าวันที่ร้อนๆ แบบนี้คงต้องไปแวะร้อนค้า ซื้อ หวานเย็น มากินดับร้อนอย่างแน่นอนเลยทีเดียว

เจ้าหวานเย็นที่ผมพูดถึง ก็คือ น้ำหวานต่าง ๆ เช่น นมเย็น โกโก้เย็น ชาเย็น น้ำส้ม น้ำมะนาว เป็นต้น พูดง่ายๆ คือ เครื่องดื่มทั่วไปนี่ล่ะครับ เสร็จแล้ว จะนำไปกรอกใส่ถุงพลาสติกใบเล็กๆ รัดปากถุงด้วยหนังยางให้แน่น นำไปแช่ในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ประมาณ 4 ชม ก็จะได้นำ้หวานที่เปลี่ยนสภาพเป็นของแข็ง  เวลากิน บางคนก็จะแกะใส่ถ้วย แล้วเอาช้อนบี้หรือแซะให้เป็นชิ้นเล็กๆ แล้วก็ตักกิน แต่ก็ไม่ได้อารมณ์ในการกินนัก เด็กๆ อย่างเรา ก็จะกัดที่ก้นถุง แล้วก็ดูด ดูด ดูด ให้น้ำหวานละลายเข้าปาก แถมได้ความเย็นจากการสัมผัสอีกด้วย 

นอกจากการหาซื้อหวานเย็นตามร้านขายของชำแล้ว สมัยนั้นก็มีการขายตรงกันบ้างแล้ว พนักงานขายก็บรรดาลูก ๆ ของเจ้าของร้านขายของชำนั่นแหละ เวลาไปโรงเรียนก็จะต้องหอบหิ้วถังน้ำแข็งที่ภายในบรรจุถุงหวานเย็นหลากหลายรสชาติ ไปเปิดร้านค้าแบบเคลื่อนที่ตามสนามเด็กเล่นบริเวณต่าง ๆ ในโรงเรียน เงินค่าขนมท่ได้ ก็จะหมดไปกับหวานเย็นนี่แหละครับ แต่บางทีผมก็ไม่ได้เสียตังค์ เพราะอะไรเหรอครับ ก็เจ้าพ่อค้าตัวน้อยมั่วแต่ขายหวานเย็นเพลิน จนไม่มีเวลาทำการบ้านส่ง จึงเป็นโอกาสให้มหาโจรอย่างผม ไปรับทำการบ้านแลกกับหวานเย็นที่แสนอร่อย

เมื่อการค้าเกิดขึ้น กลไกทางการตลาดก็ตามมา (ใช้ศัพท์โก้หรูเชียว) วันไหนที่อุปสงค์มาชนกัน อุปทานก็อร่อยเหาะ  วันดีคืนดี แม่ค้าพ่อค้าก็เดินทางมาเจอกัน เมื่อคนขายมีสิ้นค้าเยอะกว่าคนซื้อ ก็เกิดการแข่งขันทางการค้าขึ้นมา เกิดลดแลกแจกแถม ใครแถมเยอะกว่าก็ซื้อคนนั้น ซื้อสองแถมหนึ่ง ส่วนใหญ่จะเป็นโปรโมชันประจำ แต่ถ้าบ่ายมาแล้ว หวานเย็น จะเริ่มเบื่อหน่ายที่ต้องแข็งตัวอยู่นาน กลับคืนสู่สภาพของเหลว ช่วงนี้ก็จะเกิดการลดกระหน่ำ ซื้อหนึ่งแถมหนึ่ง เพราะความขี้เกียจหิ้วถังกลับบ้านไปแช่เย็นใหม่ ของเจ้าพ่อค้าเด็ก ถ้าไม่คิดอะไรมาก อยากกินน้ำหวาน เราก็จะซื้อกินกัน (ถ้าเงินค่าขนมเหลือนะ ส่วนใหญ่จะหมดไปตั้งแต่เที่ยงแล้ว) 

เมื่อคิดย้อนไปแล้วก็เห็นว่า สมัยเด็ก ๆ เราก็ได้เรียนรู้เรื่องราวอะไรมากมายจาก "หวานเย็น" ที่นอกจากจะคลายร้อน มีความหวานอันเป็นที่โปรดปานของเด็กๆ แล้ว เรายังได้เรียนรู้การค้าขาย การทำงานของกลไกการตลาด โดยที่เราไม่จำเป็นต้องไปเสาะแสวงหาที่ไหน เพียงแต่ในสมัยนั้นเราไม่รู้หรอกว่า สิ่งที่เราทำ นักวิชาการต่างๆ คิดศัพท์เลิศหรูมาเรียกว่าอะไรกัน ทำให้คนที่การศึกษาต่ำ ถูกมองว่าเข้าไม่ถึงหลักเศรษฐศาสตร์ เหมือนที่คนกรุงกินไอศครีมนั่นแหละ เย็นเหมือนกัน แต่ไม่เหมือนกัน หวานเย็น หวานๆ เย็น ๆ 

 

Add comment

Security code
Refresh