นกกระปูดตาแดง สิ่งแปลกปลอมในเมืองใหญ่

นกกระปูดตาแดง สิ่งแปลกปลอมในเมืองใหญ่

เมื่อสังคมเมืองได้กลืนกินพื้นที่ป่าให้ค่อย ๆ หายไปทีละน้อย จากชายเมืองกลายเป็นกลางเมือง ด้วยระยะเวลาที่ไม่นานนัก สัตว์ที่เคยอยู่ในป่า ต้องเปลี่ยนมาเป็นสัตว์เมือง หากปรับตัวได้ สังคมเมืองก็เกื้อหนุนให้ขยายเผ่าพันธุ์ หากปรับตัวไม่ได้ หรือตกเป็นเหยื่อของผู้ล่าหน้าใหม่ ทั้งทางตรงและทางอ้อม ก็ย่อมจะสูญหายไป 

วันนี้ผมจะขอยกตัวอย่าง เจ้านกกระปูด ที่หลายคนเคยได้ยินแต่เสียงเพลงที่ว่า นกกระปูดตาแดง น้ำแห้งก็ตาย แต่น้อยคนนักที่จะได้เห็นเจ้าตัวนกกระปูด ว่ามีหน้าตาเป็นอย่างไร ก็เพราะนกกระปูดเป็นนกที่อาศัยอยู่ในป่า แต่เมื่อคนขยายบ้านลุกกินพื้นที่ป่า เอาตึกมาล้อมป่า ทำให้เจ้านกกระปูดจำต้องปรับตัวให้อาศัยอยู่ในพื้นผืนเล็กๆ ที่มีเพื่อนบ้านใหม่ที่ชื่อว่า คน 

หากคุณอยากพบเจอเจ้านกกระปูดในเมืองใหญ่ เป็นเรื่องที่ง่ายมาก คุณอาจจะมองลงมาจากสะพานลอย มองไปที่กระจุกป่ารกร้าง บริเวณเล็กๆ แถว ๆ นั้น มองดีๆ จะเห็นเจ้านกกระปูด จับอยู่บนกิ่งไม้ รอจังหวะเพื่อโฉบลงมาจิกกินเศษอาหารที่เหลือไว้จากถังขยะ ซากสัตว์ตัวเล็กๆ ที่ถูกรถทับนอนอาบแดดที่ข้างถนน พร้อมกันนั้นก็สอดสายตา มองดูอาณาจักรอันน้อยนิดของตัวเอง และคิดถึงความต่ำต้อยที่ต้องกลายเป็นสิ่งแปลกปลอมในเมืองใหญ่ 

 สมัยเด็ก ผมยังจำได้ เสียงนกกระปูด จะร้อง "ปูดๆๆๆ" สมัยนั้น เวลาไปทำนานทำไร่ ก็ไม่ได้พกนาฬิกาไปด้วย อาศัยฟังเสียงนกกระปูดบอกเวลา ตอนค่ำ ๆ เจ้านกกระปูดจะร้อง พ่อก็จะพาขึ้นจากท้องนา ถือว่าเป็นเสียงสวรรค์ของเด็กๆ พอโตมาหน่อย เป็นวัยรุ่น ถือว่ามีความคึกคะนองอยู่มาก ได้ออกไปดักนกกับเพื่อน ๆ มีวันหนึ่งได้นกกระปูดติดมาด้วย สมัยก่อนยังถือว่ามีเยอะมาก มองดูแล้วตัวโต เราก็แอบดีใจว่า วันนี้คงต้องอิ่มมากแน่ๆ กับการทำลาบนก แต่ความจริงแล้วนกกระปูดเป็นนกที่ขนฟู พอถอนขนออกมาแล้ว ตัวเล็กมาก นั่นเป็นเหตุผลที่ ไม่ค่อยมีใครนำนกกระปูดมาทำอาหาร 

นกกระปูด เป็นนกที่มีนิสัยแปลกประหลาดกว่านกชนิดอื่น ๆ คือ ชอบวิ่งมากกว่าบิน เวลาเจอภัย หรือ สิ่งที่จะเข้ามาทำร้าย จะวิ่งลัดเลาะไปตามพุ่มไม้ หากจวนตัวจริง ๆ ถึงจะบิน จากนิสัยดังกล่าว บางที ตอนเราเป็นเด็ก ไม่มีอะไรเล่น ก็จะพากันไปวิ่งไล่นกกระปูดนี้แหละ รังของนกกระปูด จะอยู่แถวกอหญ้าริมน้ำ และมักอยู่กันเป็นคู่ เวลาออกไข่ จะเปลี่ยนกันกกไข่และออกหาอาหาร ซึ่งอาหารโปรดของนกกระปูด คือ งู หนู ปลา กบ เขียด 

คำว่า นกกระปูดตาแดง มีที่มาจากสีตาของนกกระปูด จะมีสีแดง มองเห็นได้ชัดเจน บางครั้งก็ดูน่ากลัว หลายความเชื่อก็ว่า เป็นลางร้ายที่เจอนกกระปูด บางชุมชน มองว่าเป็นนกของยมทูต ที่คอยจ้องจับวิญญาณที่หนีออกมาจากนรก หรือวิญญาณเร่ร่อน แต่ความเชื่อเหล่านั้นก็ได้หายไปพร้อมกับจำนวนนกกระปูดที่ลดลงไป จากแหล่งที่อยู่อาศัยถูกทำลาย นกกระปูดเป็นนกที่หวงถิ่นอาศัย จะไม่อพยพย้ายถิ่นง่าย ๆ เนื่องจากเป็นนกที่ไม่ชอบบินนั่นเอง หากแหล่งที่อยู่อาศัยถูกทำลาย ก็มักจะถูกล่าได้ง่าย ยิ่งในเมืองใหญ่ จะถูกรถทับตายก็เยอะ

คงอีกไม่นานที่นกกระปูดตาแดง จะเป็นเพียงเสียงเพลงที่ร้องให้เด็กถามว่า เจ้านกกระปูดหน้าตาเป็นอย่างไร และคงจะหาดูไม่ได้ตามสวนสัตว์ เพราะคงไม่มีนักธุรกิจคนไหน ที่สนใจนกพื้นเมืองของตนมากกว่านกเมืองหนาวที่ต้องสรา้งห้องแอร์เย็นๆ ให้คนซื้อบัตรไปชม ผมว่า คงถึงเวลาแล้ว ที่เราจะสร้างป่าในเมือง ให้เป็นที่พักพิงของนกพื้นเมือง ให้นกกระปูดเป็นส่วนหนึ่งของเมืองที่เราอยู่ 

 ขอบคุณภาพสวยๆ จาก คุณโสภัณ พรมโสดา

Add comment

Security code
Refresh